Selecteer een pagina

Driesprong Ranzel Bove – Akerweg

Tekst: Alois Simons

Ransdaal in de prehistorie

De historie van Ransdaal gaat terug tot vroeg in de prehistorie.
Dit kan afgeleid worden uit de vele zeer oude artefacten (stenen gebruiksvoorwerpen) die gevonden zijn in het Ransdalerveld.
Het Ransdalerveld is de westhelling van het plateau van Ubachsberg (het eiland van Ubachsberg) en het is interessant doordat het lösspakket voor een groot deel verdwenen is door bodemerosie. Hierdoor komen krijtlagen, vuurstenen en ook de stenen artefacten die door de Neanderthaler en later door de moderne mens gemaakt en gebruikt zijn aan de oppervlakte.

De prehistorische mens maakte van diverse soorten vuursteen gebruiksvoorwerpen voor alledaags gebruik. Vuursteen komt in lagen voor in de mergel of krijt. In het Ransdalerveld komt de Formatie van Maastricht aan de oppervlakte die vele vuursteenlagen bevat. De meeste artefacten die hier gevonden zijn, zijn vervaardigd uit vuursteen uit de Formatie van Maastricht die door een combinatie van fijnheid en hardheid gemakkelijk te bewerken is. Er zijn ook artefacten gevonden van Valkenburger vuursteen. Deze soort is grofkorrelig en taaier en minder geschikt voor fijne werktuigen.

Omdat de artefacten die gevonden zijn in het Ransdalerveld uit verschillende tijdsperiode stammen, is te concluderen dat de vroege mens een hele tijd in het Ransdalerveld vertoefd heeft. De tijdsperiode die aan de hand van de gevonden artefacten bepaald kan worden, loopt van het late midden paleolithicum (± 40.000 BC), tot het einde van het Neolithicum (± 3500 BC). De Neanderthaler leefde hier zo’n 10.000 jaar lang, deze voorloper van de moderne mens stierf rond 30.000 BC uit.

Het Ransdalerveld was een geliefde plek voor de vroege mens. De helling en het dal waarin Ransdaal ligt en de aanwezigheid van de Geul waren belangrijk. De Geul leverde water voor mens en dier en de jager-verzamelaar, zoals de vroege mens wel genoemd wordt, kon vanaf de hellingen het wild dat door de beschutte dalen naar het water trok gemakkelijk waarnemen en bejagen.
Gelet op de bodem erosie en de gunstige beschutte ligging van het Ransdalerveld kan met enige voorzichtigheid beweerd worden dat het Ransdalerveld en het latere Ransdaal al millennia-lang bewoond is.

De gevonden artefacten zijn o.a. een vuistbijl (het oudste voorwerp), messen, klingen, huidkrabbers, pijlpunten, bijlen, halffabricaten en afslagen.

Enkele voorbeelden van artefacten die gevonden zijn in het Ransdalerveld:

Vuistbijl

Messen

Pijlpunten

Bijlen

Afslagen

Krabbers voor pijlpunten